Artikelen Jaarboek Flehite 2016

Artikelen Jaarboek Flehite 2015

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2014

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2013

  • Cor van den Braber: Het Randenbroek van Jacob van Campen (1595-1657) (pdf)
    De ontwerper van wat eertijds wel ‘het achtste wereldwonder’ werd genoemd, had op Randenbroek zijn atelier. Al eerder was deze verbintenis het onderwerp van geschriften en tekeningen. Het huis lijkt in niets meer op het Randenbroek dat Van Campen voor zichzelf bouwde. Het was dan ook een boeiende opgave te proberen zijn 17e huis opnieuw in beeld te brengen.
  • Erwin Borggreve: Van bosgebied naar villawijk. De ontwikkeling van het Amersfoortse Bergkwartier door de N.V. Maatschappij Amersfoort (pdf)
    In 1898 werd de N.V. Maatschappij Amersfoort opgericht. Hiermee werd de basis gelegd voor het huidige Bergkwartier, de eerste grote 20e-eeuwse stadsuitleg van Amersfoort. De ontwikkeling van deze villawijk verliep echter heel anders dan de Maatschappij destijds had kunnen voorzien.
  • Anton Groot: De poppenkast van architect Gerrit Adriaans (pdf)
    In 1929 maakte architect Gerrit Adriaans een poppenkastmet decors waar ook poppen voor zijn gemaakt. Maar de laatste twintig jaar leek die kast van de aardbodem verdwenen te zijn. Gelukkig is de kast met toebehoren gered van het groot vuil.
  • Marjan de Man: De NV Amersfoortsche Tapijtfabriek en Theo Colenbrander (pdf)
    In 1896-1897 werd bij de Vereeniging ‘Voor de Kunst’ in Utrecht een expositie gehouden met tapijten van Theo Colenbrander ‘uit de Amersfoortse tapijtfabriek van Garjeanne en Mouton’. Opvallend is dat deze fabriek in geen enkele historische studie over de stad Amersfoort voorkomt. Het verslag van een zoektocht naar de internationaal vermaarde N.V. Amersfoortsche Tapijtfabriek en haar artistiek directeur Theo Colenbrander.
  • Joost Morel: Van de Mediene naar Mokum. Het glansrijke leven van Benjamin Cohen (pdf)
    De grootste glans aan het Amersfoort van het einde der achttiende eeuw gaven de Cohens, waarvan Benjamin het meest op de voorgrond is getreden. Zijn grote gaven hebben hem tot één van de belangrijkste figuren uit het einde van de achttiende eeuw gemaakt.
  • Raymond Uppelschoten: De ‘ontzaggelijke groote passage van de Engelsche Armee’ Amersfoort en omgeving in de oorlog van 1794-1795 (pdf)
    Vanaf oktober 1794 werd Eemland overspoeld door Britse en Duitse soldaten, op de vlucht voor de Franse revolutionaire legers in het zuiden. De Sint-Joriskerk werd zelfs een militair hospitaal. In een paar maanden werden stad en platteland volkomen geruïneerd. Wat betekende deze oorlog voor de soldaten, bestuurders en bevolking?
  • Dick van Wees: Katholieken en gereformeerden in een ‘ketterse’ stad 1579-1635 (pdf)
    Na de Reformatie in 1579, leverde het dwingen van katholieken om de gereformeerde religie aan te nemen, aanvankelijk weinig resultaat op. Er was sprake van een ‘strijd’ tussen de twee geloofsrichtingen. Velen waren echter vanwege hun belangen gematigder en genuanceerder in hun denken en handelen dan de predikanten en priesters.

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2012

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2011

  • Henk van Tilburg: Een Nederlandse componist uit Amersfoort Componist Tristan Keuris (1946-1996) (pdf)
    Een weg dwars door de binnenstad, ruim baan voor de auto. Dat wilde wethouder Huslage in 1971. Kunstenaars in Amersfoort waren tegen en reageerden in stijl, met een opera. Gecomponeerd door Tristan Keuris. Wat weten we van hem, hoe is zijn leven verweven met Amersfoort? Hoog tijd om dat eens uit te zoeken.
  • Jos Hilhorst: Het goed Hilhorst te Stoutenburg (pdf)
    Het doel van dit artikel is om bijeen te brengen wat er van het landgoed Hilhorst te Stoutenburg bekend is over de oppervlakte, de bezitters, de tienden en de bewoners. Deze onderwerpen komen achtereenvolgens aan de orde. Het zal blijken dat alleen de gegevens over de tienden een zekere volledigheid bezitten. De gegevens over de bezitters zijn nogal problematisch en die over de bewoners zijn zeer schaars.
  • Addy Schuurman: De beste reclame voor de deugdelijkheid voor de deugdelijkheid van ons fabricaat. Sociaal-economische geschiedenis van de wielersport 1885-1900 (pdf)
    Aan het einde van de 19e eeuw maakte de fiets een stormachtige ontwikkeling door, te vergelijken met de ICT-revolutie in onze tijd. Ook in Amersfoort werd het rijwiel een modeartikel; diverse groepen jongeren richtten fietsclubjes op en organiseerden wielerwedstrijden.
  • Simon Groot: Joannes Tollius (Amersfoort ca. 1550- Amersfoort? 1628/29). Een kei van een componist (pdf)
    Binnen Amersfoort wordt de naam van Joannes Tollius steeds bekender, al was het maar door de straat die naar hem genoemd is en het restaurant – gelegen aan de Utrechtseweg vrijwel op de hoek met de Tolliusstraat – dat zijn naam draagt. Zijn muziek wordt met enige regelmaat uitgevoerd, maar als persoon is hij obscuur gebleven. Recent onderzoek in de archieven van Amersfoort, Rieti, Assisi en Rome heeft nieuw licht geworpen op het leven van deze bijzondere stadgenoot.
  • André Clazing: De Papenhofstede (pdf)
    Een stil straatje dat er wat vergeten bijligt, maar niettemin op een eerbiedwaardig lange geschiedenis kan terugzien. Vroeger waren hier de kanunniken van het Kapittel van Sint Joris gehuisvest. Archeologisch onderzoek op de naastgelegen Appelmarkt was aanleiding om de geschiedenis van dit stukje stad nader te bestuderen.
  • Marc Hameleers: De kaarte van de polders der Eemlandtsche Leege Landen etc. van Dirk Brekensz. van Groenouw. De populairste polderkaart van Eemland 1666-1824 (pdf)
    Een kaart in vier gegraveerde bladen met alle waterlopen en percelen, compleet met de namen en wapens van alle bestuurders. Dat was niet alleen een handig naslagwerk, maar ook een prachtig statussymbool, dat handgekleurd en ingelijst in bestuurskamers of thuis aan de wand kon prijken. Van de kaart van de lege (= lage) landen verschenen maar liefst zes verschillende uitgaven; daarmee is het de meest succesvolle kaart die in Eemland ooit het licht aanschouwde. De editie van een kaart is eenvoudig te achterhalen met behulp van dit artikel. Na de zesde uitgave werd de kaart in 1833 inhoudelijk herzien, opnieuw gegraveerd en uitgegeven.
  • Saskia Schrijer: De ontwikkelingsgeschiedenis van de begraafplaats Rusthof (pdf)
    De begraafplaats Rusthof is sinds 2000 een rijksmonument. Deze dodenakker heeft in veel Amersfoortse levens een belangrijke emotionele functie. Tijd om ook eens stil te staan bij de ontwikkelingsgeschiedenis van deze bijzondere begraafplaats

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2010

  • André Clazing: Van vetters en ploters. Leerlooiers in Amersfoort (pdf)
    Intrigerende vondsten, aan het licht gekomen bij archeologisch onderzoek op een terrein aan de Westsingel, waar in 2008 een oude bioscoop gesloopt werd om ruimte te maken voor nieuwbouw, waren aanleiding voor historisch onderzoek.
  • Henk van der Lee: Valkhoff: een Amersfoortse uitgeverij van jeugdboeken (pdf)
    In de stad Amersfoort zijn uitgeverijen gespecialiseerd in kinder- en jeugdboeken vóór 1940 op de vingers van één hand te tellen. Daaronder bevindt zich een uitgeverij die gedurende vijfenvijftig jaar actief is geweest en grote bekendheid verwierf met boeken voor – wat toen heette – de rijpere jeugd: Valkhoff. De oprichter in 1890 was Jan Valkhoff; hij en later zijn zoon Johan hebben de directie gevoerd tot het einde van de Tweede Wereldoorlog.
  • Francien Snieder: Boeren in de stad. En waarom Amersfoort een tweede stadsmuur bouwde (pdf)
    Veel steden zijn tot stand gekomen door een geleidelijke overgang van een agrarische nederzetting naar een nederzetting met een stedelijk karakter. Amersfoort vormt hierop geen uitzondering, maar opvallend is dat het agrarisch karakter in Amersfoort heel lang is blijven bestaan.
  • Gerard Raven: Degelijkheid voorop. De gereformeerde kerkbladen van Amersfoort 1917-2000 (pdf)
    Hervormd en gereformeerd: dat was beslist niet hetzelfde vóórdat de fusie van 2004 in zicht kwam. De gereformeerden hadden sinds de afsplitsingen in de 19e eeuw een andere cultuur, waarin men er niet voor terugschrok elkaar ook onderling de maat te nemen. Dat blijkt ook goed uit de kerkelijke bladen in Amersfoort. Dit artikel sluit aan bij dat over de hervormde kerkboden in het jaarboek 2008, maar biedt ook veel gelegenheid tot vergelijkingen.
  • Johan Teters: Naar een moderne City! 30 jaar binnenstadsvernieuwing in Amersfoort (1945-1975) (pdf)
    Na de Tweede Wereldoorlog zijn vele historische stads en dorpskernen in Nederland gemoderniseerd. Sloop, vernieuwing en uitbreiding zijn natuurlijk onlosmakelijk verbonden aan de ontwikkeling van elke kern, maar de schaal waarin dat gebeurde is voor Nederlandse begrippen ongekend. Traditioneel zijn zowel het onderzoek als de media-aandacht voornamelijk gericht geweest op de grote steden. Veel minder bekend is de modernisering van kleinere provinciesteden, om maar niet te spreken over de dorpskernen. In dit artikel zal ter gedeeltelijke vulling van deze kennisleemte de modernisering van de binnenstad van Amersfoort tussen 1945-1975 worden behandeld. Een gaaf gebleven binnenstad van middeleeuwse oorsprong met hoge cultuurhistorische waarden.

Verder:

Artikelen Jaarboek Flehite 2009

  • Piet H.D. Leupen: 750 jaar Amersfoort. Naar aanleiding van een oorkonde (pdf)
    Het 750-jarig bestaan van Amersfoort als stad vindt zijn uitgangspunt in een schriftelijk stuk, dat we in de vaktaal een oorkonde noemen. Zo’n stuk heeft een bepaalde vorm en is daardoor een rechtsgeldig bewijsstuk omtrent een onderwerp van juridische aard. Dit kan zijn een rechtstoestand, rechtshandeling of een feitelijk gegeven met rechtsgevolgen.
  • Burchard G.J. Elias: Het culinair museum, een bijzonder recept met een bittere nasmaak (pdf)
    Bij de opening van een tentoonstelling van menu’s en menukaarten in 1985 in Museum Flehite werd het idee geopperd te komen tot een Culinair Museum. De reacties waren uiterst positief. De gemeente bood het voormalige klooster Mariënhof aan, een ideale plek voor een dergelijk museum in combinatie met een restaurant.
  • André Clazing (m.m.v. Sjoukje van der Linde): Bakmanschap. Pottenbakkers, Dakpannen/bakkers en Tabakspijpenmakers in Amersfoort (pdf)
    Doel van dit onderzoek is in kaart te brengen wat we weten over het ambacht van pottenbakkers in Amersfoort. Zo’n onderwerp bevindt zich op een raakvlak tussen twee disciplines: de historische en de archeologische. Aardewerk is voor de archeoloog zo’n belangrijke vondstcategorie, omdat het een betrouwbare dateringmogelijkheid biedt.
  • Ronald Rommes: De bouwstenen van het boerenbolwerk. Landbouw en landbouw/organisaties in Eemland 1850-1930 (pdf)
    Een van de opmerkelijkste ontwikkelingen in de Nederlandse landbouwgeschiedenis in de 19e eeuw is de opkomst van het organisatiewezen. Ontbrak omstreeks 1840 nog vrijwel ieder spoor daarvan, een eeuw later was vrijwel iedere boer (of tuinder) lid van een land- en tuinbouworganisatie. Samen vormden deze nauw vertakte organisaties een machtig netwerk, ook wel het Boerenbolwerk of Groene Front genoemd.
  • Dolf van Weezel Errens: Adolphe van Weezel Errens (1866-1939). Landschapschilder en etser (pdf)
    Eind 2006 organiseerde Museum Flehite een tentoonstelling over de schilder-graficus Adolphe van Weezel Errens, die in de periode 1903-1939 woonde en werkte in Amersfoort.
  • Anton Groot: Gerrit Adriaans (1898-1971). Een vergeten architect, ontwerper en religieus socialist (pdf)
    Wie kent Gerrit Adriaans nog of waar zouden we hem van kennen? Als architect van het voormalige slachthuis aan de Nijverheidsweg of van het HAKA-gebouw aan de Noorderwierweg? Of is hij bekend als de architect die vele ontwerpen maakte voor de coöperatieve bouwassociatie ‘De Samenwerking’. Of kennen we hem nog als ontwerper van de arbeiderswoningen voor Goed Wonen?

Verder: