Eind 2022 zijn twee trekkers van de vereniging overleden. Natuurlijk wordt er aandacht aan hun leven besteed in het jaarboek 2023, dat in november wordt gepresenteerd. De inhoud van dat jaarboek is al te vinden bij de Jaarboeken.
Lees verder “In memoriam Cor van den Braber en Ayolt Brongers”Auteur: Redactie
Boekpresentatie Het Rijke Roomse Leven in Amersfoort, nieuwe uitgave van Flehite Publicaties!
Op 10 november 2022 vond de feestelijke presentatie plaats van het boek ‘Het Rijke Roomse Leven in Amersfoort’.

In de bijzondere kapel van de Sint Martinuskerk in Hoogland nam auteur Jan Carel van Dijk ons mee in het verhaal van het Rijke Roomse leven, waarvan de erfenis nog steeds in Amersfoort te zien is.
Het eerste exemplaar van het boek werd uitgereikt aan Frans Zwarts, de laatste deken van Amersfoort. Zwarts vertelde over zijn lange loopbaan binnen de katholieke kerk.
Film over geheime plekken van de Sint Joriskerk te Amersfoort
Op verzoek van oud-koster Aalt Petersen heeft Bert Verlinden van de Eemfilmers een boeiende en spannende film gemaakt van de geheime plekken van de Sint Joriskerk. De Oudheidkundige Vereniging Flehite (OVF) heeft het project begeleid.
U kunt de film hieronder bekijken:
Geslaagde Brongerslezing 2022
Op 12 april 2022 vond in de Joriskerk de tweejaarlijkse Brongerslezing plaats. De avond begon met een gezellige maaltijd waarna historicus Luc Panhuysen ons mee nam in een boeiend verhaal over Amersfoort in het rampjaar 1672. Het Amersfoortse ensemble Flehite Sinfonietta zorgde voor een muzikale omlijsting.
Een mooi sfeerbeeld van de avond ziet u in onderstaande opname van Rob Lampe.
Jan Carel van Dijk erelid van OVF
De algemene ledenvergadering van de Oudheidkundige Vereniging Flehite (OVF) heeft op 22 maart 2022 secretaris Jan Carel van Dijk bij zijn afscheid benoemd tot erelid.

Van Dijk was negen jaar secretaris van de OVF. Hij schreef daarnaast vele historische boeken en artikelen over Amersfoort. Hij gebruikte daarbij zijn omvangrijke collectie ansichtkaarten van de stad. In de loop der jaren verzamelde hij meer dan 10.000 kaarten. Hij kreeg het erelidmaatschap vooral voor zijn verdiensten om de geschiedenis van Amersfoort toegankelijk te maken voor een breed publiek.
Jan Carel van Dijk blijft voor de OVF nog wel de vraagbaakfunctie vervullen. Met zijn kennis van de Amersfoortse geschiedenis en zijn brede netwerk, kan hij vragenstellers snel een antwoord geven of doorverwijzen.
OVF-presentatie over de Amersfoortse wijk Kattenbroek
Op 7 september 2021 vond in de Elleboogkerk de OVF-lezing over Kattenbroek plaats. Hoofdrolspelers Fons Asselbergs, Ashok Bhalotra en Henk van den Broek spraken onder leiding van Tom de Wit over hun persoonlijke drijfveren en over de periode voor, tijdens en na de realisatie van Kattenbroek.
Hieronder een verkorte weergave van dit gesprek.
Podcast deel V-II ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 20e eeuw, de naoorlogse periode
Deze aflevering schenkt aandacht aan de 20e eeuw, de naoorlogse periode. Trudy de Mooij gaat daarover in gesprek met Jan Niessen en Guido de Wijs. Eric van der Velden heeft deze aflevering weer gemonteerd en er fraaie geluids- en muziekfragmenten aan toegevoegd.
Lees verder “Podcast deel V-II ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 20e eeuw, de naoorlogse periode”Podcast deel V-I ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 20e eeuw, de vooroorlogse periode
Aflevering deel V-I in de serie podcasts over de geschiedenis van Amersfoort gaat over de 20e eeuw, de vooroorlogse periode (1900-1945). Nelleke Visscher gaat daarover in gesprek met Jan Niessen en Addy Schuurman. Eric van der Velden heeft deze aflevering weer gemonteerd en er fraaie muziek van componist Jacques Beers aan toegevoegd.
Lees verder “Podcast deel V-I ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 20e eeuw, de vooroorlogse periode”Presentatie Jaarboek 2021
Op dinsdag 23 november vond in kleine kring de presentatie van het Jaarboek 2021 van de OVF plaats. In verband met de coronamaatregelen kon een publieke presentatie helaas (weer) niet doorgaan. De presentatie is gelukkig wel gefilmd door Bert Verlinden van de Eemfilmers, die er een prachtig verslag van maakte.
Amersfoort ontrafeld: het leukste boek over Amersfoort

In november verscheen, na een jaar intensief werk, het leukste boek over Amersfoortse geschiedenis: Amersfoort ontrafeld, geschreven door ons lid Jan Niessen.
Lees verder “Amersfoort ontrafeld: het leukste boek over Amersfoort”Boekpresentatie: Ruim anderhalve eeuw Amersfoorts garnizoen
Op 25 oktober 2021 werd in de Bernhardkazerne te Amersfoort het eerste exemplaar van ‘Ruim anderhalve eeuw Amersfoorts garnizoen’ overhandigd aan brigadegeneraal Frits van Dooren, commandant van het Opleidings- en Trainingscommando (OTCo) aldaar.
Het boek van Jan Carel van Dijk is te koop in de boekwinkel of rechtstreeks via de webshop van de Stichting Flehite Publicaties.
De ledenprijs is € 12,50, niet-leden betalen € 14,95.
Ruim 150 jaar garnizoen Amersfoort te boek gesteld
Op 25 oktober jl. werd in de Bernhardkazerne te Amersfoort het eerste exemplaar van ‘Ruim anderhalve eeuw Amersfoorts garnizoen’ gepresenteerd en overhandigd aan brigadegeneraal Frits van Dooren, commandant van het Opleidings- en Trainingscommando (OTCo) aldaar.
Lees verder “Ruim 150 jaar garnizoen Amersfoort te boek gesteld”Podcast deel IV ‘Geschiedenis van Amersfoort’: de 19e eeuw
In de 19e eeuw zette Amersfoort aarzelend de stap naar de moderniteit. Die stap ging gepaard met de nodige horten en stoten. Waren aan het begin van de 19e eeuw tabak en textiel nog de pijlers onder de Amersfoortse samenleving, aan het eind van die eeuw denderden soldaten en spoorwegen door en langs Amersfoort op weg naar de nieuwe tijd. Nelleke Visscher gaat over die ontwikkelingen in de geschiedenis van Amersfoort in gesprek met Jan Niessen en Addy Schuurman.
Lees verder “Podcast deel IV ‘Geschiedenis van Amersfoort’: de 19e eeuw”Podcast deel III ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 17e en 18e eeuw
Hoe verging het Amersfoort in de 17e en de 18e eeuw? Hierover gaat Nelleke Visscher in gesprek met Dirk Steenbeek en Jan Niessen in het derde deel van een serie podcasts over de Geschiedenis van Amersfoort.
Lees verder “Podcast deel III ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 17e en 18e eeuw”Podcast deel II ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 13e, 14e en 15e eeuw
Hoe verging het Amersfoort in de 13de, 14de en de 15de eeuw? Hierover gaat Eric van der Velden in gesprek met Fred van Kan en Jan Niessen in het tweede deel van een serie podcasts over de Geschiedenis van Amersfoort.
Lees verder “Podcast deel II ‘Geschiedenis van Amersfoort’: 13e, 14e en 15e eeuw”Podcast deel I ‘Geschiedenis van Amersfoort’: de vroege middeleeuwen
Hoe verging het Amersfoort in de vroege Middeleeuwen toen het gevecht met het water nog de boventoon voerde? Hierover gaat Trudy de Mooy in gesprek met Francien Snieder en Jan Niessen in het eerste deel van een serie boeiende podcasts over de Geschiedenis van Amersfoort.
Lees verder “Podcast deel I ‘Geschiedenis van Amersfoort’: de vroege middeleeuwen”Virtuele wandeling: ‘De Zorg voor de arme luyden in de Amersfoortse binnenstad’
Van oudsher heeft de zorg een eigen plek ingenomen in de Amersfoortse binnenstad en bijzonder historische erfgoed nagelaten. Wandel mee met een virtuele wandeling ‘De Zorg voor de arme luyden’, langs plekken in de Amersfoortse binnenstad waar zieken en zwakken door de eeuwen heen werden opgevangen en verzorgd.
Lees verder “Virtuele wandeling: ‘De Zorg voor de arme luyden in de Amersfoortse binnenstad’”Nu ook een film over ruim 150 jaar Amersfoorts spoor!
Als mooie aanvulling op het door de Stichting Flehite Publicaties uitgebrachte boek “Ruim anderhalve eeuw Amersfoorts spoor” hebben de Eemfilmers nu als clubproject een documentaire van zo’n 16 minuten gemaakt met de titel “Amersfoort spoort al ruim 150 jaar!”.
Lees verder “Nu ook een film over ruim 150 jaar Amersfoorts spoor!”Nieuw: Op weg naar de hemelse Bruidegom. Twaalf heiligenlevens uit een Amersfoorts kloosterhandschrift
Recent is bij uitgeverij Verloren ‘Op weg naar de hemelse Bruidegom’ verschenen. Stichting Flehite Publicaties (SFP) heeft geholpen om een subsidie te krijgen van het Prins Bernard Cultuurfonds voor deze uitgave.
Lees verder “Nieuw: Op weg naar de hemelse Bruidegom. Twaalf heiligenlevens uit een Amersfoorts kloosterhandschrift”Nieuw boek: De Lichtenberg – geschiedenis van een ziekenhuis op de Amersfoortse berg
Een redactieteam van vier oud-specialisten – Aat van Rhijn, Marten Otten, Albert van de Wiel en Jan van der Zwan – heeft ervoor gezorgd dat over de hele breedte van het ziekenhuis de verhalen zijn opgetekend.
Lees verder “Nieuw boek: De Lichtenberg – geschiedenis van een ziekenhuis op de Amersfoortse berg”Podcast: Amersfoort Festival-stad!
De festivalcultuur ontstond die daarna over heel Nederland werd uitgerold. De podcast sluit aan bij het artikel van Eric van der Velden in het recent verschenen Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken 2020.
Redactie: Nelleke Visscher en Eric van der Velden
Muziek: Bensound
Artikelen Jaarboek Flehite 2020
In het Jaarboek 2020 staan de volgende artikelen:
- Laura J. Meilink-Hoedemaker: De oprichting van de Nederlandse beiaardschool in 1953 (pdf)
De Nederlandse Beiaardschool is in Amersfoort en daarbuiten een bekende instelling: hier worden beiaardiers gekweekt. Dit artikel beschrijft de aanloop van 1948 tot de oprichting in 1953. - Wim van Schaik: Het Soester dorpsbestuur (1780-1830) (pdf)
Het dorpsbestuur van Soest, en in het bijzonder de vertegenwoordiging van de plaatselijke bevolking daarin, trok in de jaren 1780-1830 nogal eens zijn eigen plan, vaak tot ongenoegen van de autoriteiten die daar toezicht op moesten houden. Enkele achtergronden. - Pieter Koekkoek: De doperse beweging in het Eemland (1530-1580) (pdf)
In het onderzoek naar de reformaties in het Eemland tussen 1520 en 1620 kwam ook de vraag naar de aanwezigheid en de invloed van doopsgezinde groepen in deze streek naar boven. In de literatuur is daar vaak al op gezinspeeld. Waren die er inderdaad al vóór de Tachtigjarige Oorlog? - Ton Reichgelt: De Hooglandse boerderij Luttike Weede van Armen de Poth (1351-1832) (pdf)
Soms hebben we geluk en vinden we een schat aan gegevens over een bepaalde boerderij. In het archief van Armen de Poth zijn genoeg stukken om een gedetailleerd beeld te geven van Luttike Weede, vooral in de 17e eeuw. Hoe was de bedrijfsvoering en verbeterde deze? - Sandra den Dulk: De tuinmuur in de Muurhuizen (pdf)
Tegenover de Dieventoren, de Muurhuizen 99, 101, 103, 105, 107 en het Secretarishuisje ligt een bakstenentuinmuur met een fraai gerestaureerde tuinpoort. Deze beeldbepalende muur ligt in het door het rijk beschermde stadsgezicht van de historische binnenstad Amersfoort, maar is zelf geen rijksmonument. Wanneer en hoe is deze tuinmuur ontstaan? Hiervoor is een nauwkeurige bestudering van de notariële verkoopakten noodzakelijk. - Eric van der Velden: Hoe Amersfoort een festivalstad werd (1971-2020) (pdf)
Onvrede borrelde vanaf eind jaren zestig in Amersfoort. Krakers en studenten voelden zich ontheemd in het saaie garnizoensstadje; middenstanders en bestuurders waren bezorgd over de vervallen binnenstad. Subcultuur en stadspromotie brachten in de jaren zeventig en tachtig leven in de brouwerij en legden de basis die Amersfoort maakte tot festivalstad. - Francien Snieder: Archeologische vondsten op de Hof, gehouden tegen het licht van de Moderne Devotie (pdf)
Het archeologisch onderzoek in 1991 op de Hof, leverde een schat aan informatie op over de vroegste geschiedenis van Amersfoort. De periode waarin de vondsten in de drenkplaats voor vee zijn geraakt, valt samen met de opkomst van de Moderne Devotie. Hierin zou de verklaring van de bijzondere vondstsamenstelling kunnen worden gezocht. - Marjan de Man: Verbouwingen door de sjiekste opdrachtgevers van Amersfoort (1750-1780) (pdf)
In de tweede helft van de 18e eeuw werd er in Nederland volop verbouwd. De bouwpraktijken van drie vermogende Amersfoortse opdrachtgevers, Gerrit Willem van Oosten de Bruyn, Benjamin en Abraham Cohen, staan centraal in dit artikel. Maar ook de beeldhouwer Joseph Delbar, die er mogelijk goed aan verdiende. - Hans Smit: Het Amersfoorts leesgezelschap ‘Tot Nut en Beschaving’ (1835-na 1879) (pdf)
Binnen de leescultuur – boekenbezit, bibliotheken, boekwinkels – vormen de leesgezelschappen een apart fenomeen. Amersfoort heeft er van het eind van de 18e tot in de 20e eeuw verschillende gekend. Omdat van één gezelschap notulen van haar bijeenkomsten bewaard zijn gebleven, is het mogelijk deze vorm van lezen goed te bestuderen.
Verder:
Nu verkrijgbaar: Amersfoort Toen & Nu
Het boek Amersfoort Toen & Nu laat het oude én het nieuwe Amersfoort per wijk of stadsgebied zien in ruim 400 foto’s en meer dan 200 pagina’s.
Lees verder “Nu verkrijgbaar: Amersfoort Toen & Nu”Online presentatie van het ‘Historisch Jaarboek 2020’
De gebruikelijke presentatie van het jaarboek in de Sint-Joriskerk kon niet doorgaan vanwege corona. Het OVF-bestuur heeft daarom samen met Eemfilmers bovenstaande online presentatie gemaakt. In de film komen onder meer de inhoud en het productieproces van het ‘Historisch Jaarboek voor Amersfoort en omstreken 2020’ aan bod.
Lees verder “Online presentatie van het ‘Historisch Jaarboek 2020’”Online mini-excursies 2020
De OVF presenteerde in 2020 vier online mini-excursies ter vervanging van de gebruikelijke excursies waarmee de OVF het lezingenseizoen jaarlijks afsluit. Deze konden als gevolg van de corona-crisis niet doorgaan. De virtuele mini-excursies duren een klein half uur. De mini-excursies zijn tot stand gekomen met dank aan de cameramensen van Eemfilmers.
Lees verder “Online mini-excursies 2020”OVF-Zomerschool 2020: Historische planvorming Amersfoort
In 2020 organiseerde de OVF voor het eerst een zomerschool: vier lezingen met het thema ‘Van plan tot wonen – Amersfoortse stadswijken’, de geschiedenis van de planvorming van Amersfoortse stadswijken. Van deze lezingen zijn video-samenvattingen gemaakt, die u hier kunt bekijken.
Met dank aan Ron Sebok en Bert Verlinden voor de filmopname en montage.
OVF excursie ’t Hammetje
Op zaterdag 11 mei 2019 organiseerde de OVF twee excursies naar fantasiekasteel ‘t Hammetje op de grens van Vathorst en Hooglanderveen. De beide sessies waren in een mum van tijd volgeboekt!
Lees verder “OVF excursie ’t Hammetje”Klokkenspel t.g.v. 140 jaar OVF Amersfoort
Tijdens de mini-excursie t.g.v. het 140 jaar bestaan van de OVF heeft, Andre Kukolja, beiaardier van de OLV-toren, het liedje “Een karretje op de zandweg reed” over de daken van Amersfoort laten klinken. Hij refereerde hierbij aan één van de eerste acties van de OVF n.l. de archeologische expeditie vanuit Amersfoort naar de grafheuvels bij Leusden.
Lees verder “Klokkenspel t.g.v. 140 jaar OVF Amersfoort”Erdal – boekpresentatie
Het Erdal Concern in het havengebied van Amersfoort is er al een tijdje niet meer. Herinneringen wel. En Foto’s. En verhalen. Vastgelegd in een boek door Jan Carel van Dijk.
Lees verder “Erdal – boekpresentatie”Amersfoort op Haanhoogte
Amersfoort op Haanhoogte, uitgegeven door de Oudheidkundige Vereniging Flehite en aangeprezen door burgemeester Bolsius.
Lees verder “Amersfoort op Haanhoogte”