In deze laatste nieuwsbrief van 2025 kijken we vooruit naar het nieuwe jaar, met verschillende activiteiten op bijzondere historische locaties. Zoals de lezing over Berthe Hoola van Nooten, een domineesdochter die in de negentiende eeuw een prachtig plantenboek maakte. Of de lezingen over de Stadsring, de Oud-Katholieke Kerk en het Amersfoorts stadsgroen. Wij hopen u volgend jaar weer vaak te zien!
Aan- en afmelden voor OVF-activiteiten
In verband met de capaciteit van de locaties en de geldende veiligheidsvoorschriften moet u zich altijd vooraf en per persoon aanmelden. U ontvangt daarna een bevestiging. Alleen met deze bevestiging, op de telefoon of geprint, krijgt u toegang tot de locatie/zaal. Op tijd aanmelden is aan te raden. Als het maximum aantal deelnemers voor een activiteit is bereikt, wordt een wachtlijst aangemaakt.
Aanmelden: klik op de rode button bij de aankondiging van de betreffende activiteit. Vul op het formulier uw naam en ‘ja’ in. Vul voor een tweede persoon de betreffende naam in, en niet die van uzelf.
Afmelden: klik op dezelfde link en vul ‘nee’ in. Graag tijdig afmelden, dan kunnen we mensen op de wachtlijst alsnog een plezier doen.
Activiteiten
Bijzonder vrouwenleven herontdekt | Lezing 20 januari 2026
In 1863 liet de Utrechtse domineesdochter Berthe Hoola van Nooten (1817-1892) een uniek florilegium publiceren, een plantenboek met daarin de meest populaire bloemen en cultuurgewassen uit ’s Lands Plantentuin te Buitenzorg op Java. Na wereldwijde omzwervingen en het overlijden van haar echtgenoot probeerde ze daar in het onderhoud van zichzelf en haar vijf kinderen te voorzien. Het plantenboek was al snel een succes. Hoewel haar werk in bepaalde kringen altijd geliefd is gebleven, was Berthes veelbewogen leven volkomen in de vergetelheid geraakt.
Na een jarenlange zoektocht langs archieven, antiquariaten, bibliotheken en verzamelaars, en met behulp van websites als Delpher, hebben de auteurs van Berthes biografie haar avonturen weer tot leven gebracht. In deze lezing laten zij zien hoe het haar is gelukt om als vrouw in de masculiene negentiende-eeuwse wetenschap een prachtig plantenboek tot stand te brengen.
Datum: dinsdag 20 januari 2026
Sprekers: David Coppoolse en Marcel van Dorst
Tijd: 20.00 – 22.00, inloop 19.30
Locatie: Mannenzaal, Westsingel 47 Amersfoort
De Stadsring: toen en later | Lezingen 24 februari 2026
Achter de aanleg van de Stadsring in de jaren vijftig ging een doordacht stedenbouwkundig plan schuil. Het opgeven van delen van de stadsgracht en een park werd als onvermijdelijk gezien om de stad te kunnen opstoten in de vaart der volkeren. Ook toen stond de stad voor een enorme bouwopgave en was de woningnood groot.
Nu staat de Stadsring op het punt te worden afgeschaald. Groen moet weer terugkeren. Het autorijden wordt zo veel mogelijk ontmoedigd. Ook hier ligt een stedenbouwkundig visie aan ten grondslag.
Een programma met drie korte lezingen, daarna is er ruimte voor debat en vragen vanuit de zaal. Auteur en onderzoeker Anton Groot duikt in de geschiedenis van het zogeheten Kernplan. Mobiliteitsdeskundige Walter Gerritsen van het burgerinitiatief Van Ring naar Park legt uit waarom de stad, ondanks de bouwopgave, met veel minder asfalt toe moet. Socioloog Stan Iking vreest dat toekomstige bewoners niet automatisch zullen kiezen voor de fiets, het openbaar vervoer of deelvervoer als er geen parkeerplekken in de straat of buurt zijn. Hij sluit niet uit dat de stad een periode van economische neergang tegemoet gaat.
Datum: dinsdag 24 februari
Sprekers: Anton Groot, Walter Gerritsen en Stan Iking
Tijd: 20.00 – 22.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur
Locatie: Stad van Cahen, Muurhuizen 104 Amersfoort
In dienst van de Kerk | Lezing 17 maart 2026
Jan Hallebeek schetst de unieke geschiedenis van het Oud-Katholiek Seminarie, de oudste katholieke onderwijsinstelling van Nederland. De instelling is in 1725 opgericht in Amersfoort en werd in de twintigste eeuw verbonden aan de Universiteit Utrecht. De Oud-Katholieke Kerk, waar de lezing plaatsvindt, is ook een product van deze stroming, die zich vanwege een omstreden bisschopsbenoeming afscheidde van de ‘reguliere’ katholieke kerk. Hallebeek gaat onder meer in op het ontstaan van de Oud-Katholieke Kerk, het dagelijks leven van de leerlingen in het seminarie, het theologisch onderwijs en de relatie met het Amersfoorts gymnasium en de gereformeerde en katholieke gemeenschap in de stad.
Jan Hallebeek is wetenschappelijk onderzoeker aan het Oud-Katholiek Seminarie. Hij was daar van 1988 tot 2014 docent canoniek recht, en van 1997 tot 2006 bijzonder hoogleraar vanwege het seminarie aan de Universiteit Utrecht. In 2025 publiceerde hij een omvangrijk boek over de geschiedenis van het Oud-Katholiek Seminarie.
Datum: dinsdag 17 maart 2026
Spreker: Jan Hallebeek
Tijd: 20.00 – 22.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur
Locatie: Oud-Katholieke Kerk St. Joris op ’t Zand, ’t Zand 13 Amersfoort
Natuurlijk Amersfoort – Stadsgroen van toen | Lezing 31 maart
Via een introductie over de relatie tussen mens en natuur schetst Sandra den Dulk de ontwikkeling van het stadsgroen in Amersfoort. Aan bod komen de boomaanplant op de singels en in het buitengebied, de wandelplaats op ’t Zand en bij de Utrechtsepoort (Meyster en Van Campen), de Wegh der Weegen, de Doelentuin, de wallenwandeling, het Zocherplantsoen (tuinarchitecten H. van Lunteren en J.D. Zocher jr.), Park Schothorst (architect S. van Lunteren), Park Randenbroek (tuinarchitect H. van Lunteren), Birkhoven (Jan Cock Blomhoff, Japans bosje) en de plantsoengordel in Soesterkwartier.
Datum: dinsdag 31 maart
Spreker: Sandra den Dulk
Tijd: 20.00 – 22.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur
Locatie: Sint Aegtenkapel, ’t Zand 37 Amersfoort
Van het bestuur
Het bestuur van de OVF kijkt terug op een geslaagd jaar met veel activiteiten. Historisch erfgoed – maar vooral de verhalen die daaraan verbonden zijn – spreekt tot de verbeelding. Wij zien dat terug in de grote aantallen bezoekers bij activiteiten en de toename van het aantal leden. Een fijne ontwikkeling.
Deze lijn willen wij ook de komende jaren voortzetten. Met het oog op ons 150-jarig bestaan in 2028 heeft het bestuur de doelstellingen van de vereniging tegen het licht gehouden en waar nodig geactualiseerd. Het visiedocument, waarin dit alles is vastgelegd, zal tijdens de Algemene Ledenvergadering in 2026 gepresenteerd worden.
De OVF is een vereniging die volledig draait op vrijwilligers. Ook afgelopen jaar hebben zij zich weer met grote betrokkenheid ingezet. Op deze plaats alvast hartelijk dank aan alle vrijwilligers. Om onze dank nog eens te onderstrepen organiseren we begin 2026 een vrijwilligersbijeenkomst.
Namens het bestuur wens ik u allen fijne feestdagen en een mooie start van 2026
Erno de Groot
voorzitter OVF
Oproep: vrijwilliger social media en marketing
Een onderdeel van het visiedocument is communicatie. Wij willen de leden meer betrekken bij de keuzes die het bestuur maakt. Verder is de aanwezigheid van de vereniging op sociale media nog zeer beperkt. Wij zien daar mogelijkheden voor verbetering.
Daarom is het bestuur is op zoek naar een vrijwilliger met kennis van sociale media en marketingstrategie. Heeft u daar belangstelling voor of kent u iemand in uw omgeving die de OVF daarbij kan helpen? Mail naar voorzitter@historisch-amersfoort.nl en wij nemen contact met u op.
Contributie 2026
Om alle activiteiten van de OVF te kunnen uitvoeren is uw bijdrage onmisbaar. Deze week is de brief over de contributie voor 2026 per e-mail verzonden. Mocht u deze niet hebben gezien, controleer dan even uw spambox. Alvast onze dank.
Jaarboek en Kroniek op de OVF-website
Nu het jaarboek en de Kronieken van 2025 zijn verschenen, zijn de registers met alle artikelen op de OVF-website aangevuld. Ook kunt u de digitale bestanden van de bijdragen in de jaarboeken en Kronieken tot en met 2023 downloaden.
Ook interessant
Dit jaar nodigen de vijf herinneringscentra in Nederland iedereen weer uit voor een Open Dag op zondag 14 december (gratis toegang). Bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort vindt dan het interactieve programma Jouw Recht, Hun Strijd plaats, georganiseerd door studenten Evenementmanagement (HU). Op deze dag kun je ook deelnemen aan de Virtual Reality Dilemmaworkshop. Kijk hier voor meer informatie en aanmelding.
Met de tentoonstelling Verzamelverhalen: 2000–2025 viertMuseum Flehite 25 jaar verzamelen. Conservator Onno Maurer selecteerde zijn favoriete schilderijen, beelden en andere kunstwerken die iets vertellen over Amersfoort en zijn kunstenaars. Ook verzamelaars komen aan bod, zoals het echtpaar van Schaik en de Oudheidkundige Vereniging Flehite.