Nieuwsbrief maart 2012

 

NIEUWSBRIEF, maart 2012

 

VAN HET BESTUUR

 

Ledenvergadering

Op 27 maart a.s. zal de Algemene Ledenvergadering van de OVF worden gehouden. Uiteraard komen dan de verslagen van het bestuur over het afgelopen jaar aan de orde en de voornemens voor de toekomst. De vergaderstukken liggen vanaf 14 maart a.s. ter inzage bij de balie van het museum, terwijl ze ook op de website www.historisch-amersfoort.nl zijn in te zien.

 

Een belangrijk onderdeel van deze vergadering zullen de presentaties van de Monumentencommissie en van de Collectiecommissie zijn.

De Monumentencommissie neemt ons mee op een virtuele wandeling door de stad waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de oplevering van de Joriskerk, de herbouw van de Elleboogkerk en de verloedering in de binnenstad.

De Collectiecommissie presenteert een aantal voorwerpen uit de collectie van het museum. En wel in de vorm van VERZOEKNUMMERS. Als u meer wilt weten van een of meer voorwerp(en) in het museum, kunt u dat melden bij de voorzitter van de Collectiecommissie, Ger de Ree (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.) De vijf meest genoemde voorwerpen zullen tijdens de vergadering worden behandeld.

 

Vorig jaar constateerden we dat de leden “die we misten veel hadden gemist”. Laat dat dit jaar niet voor u gelden!

 

Brongerslezing

De Brongerslezing zal dit jaar zijn op 27 april. Vanaf 18.00 uur bent u dan welkom bij de RCE aan het Smallepad, waar soep en broodjes voor u klaar staan.

 

Spreker is prof. dr. J.C. Kennedy, die zijn lezing de titel meegaf:

HeeftdeOVFnogtoekomst?Nederlandsemaatschappelijkeorganisatiesopdetweesprong

 

Nederlandislangetijdhetlandvandevereniginggeweestenvolgensdestatistiekishetdatnogsteeds:invergelijkingmetdemeesteandereEuropeselandenblijftNederlandkoploperalshetgaatommaatschappelijkeinzetvanhaarorganisatiesenhaarburgers.

Maartochwringthet,eriseensterkbeleefdgevoeldathetallemaalwatminderwordt,datdebezielendeverbandenlossergewordenzijn,datburgersmeerdanvoorheenconsumentengewordenzijn.

Dezelezingschetstdegeschiedenisvandemaatschappelijkeorganisatiesendebelangrijkeovergangendiezehebbenondergaan.Biedtdegeschiedenissoelaasvoordetoekomst,ofiserinderdaadgegronderedentotzorg?

 

Leden van de OVF, de Historische Vereniging “Bunscote”, de Historische Kring Hoogland, de Historische Kring Leusden en de Historische Vereniging Soest-Soesterberg hebben gratis toegang. Overige deelnemers betalen € 5,--.

Hetaantaldeelnemersisgebondenaaneenmaximum.Daaromisaanmeldingvoorafnoodzakelijk.AanmeldingkanviaDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.ondervermeldingvannaamenadres,aantaldeelnemersenvanwelkeverenigingulidbent.

 

Nieuwe aanwinsten museum

In de vorige Nieuwsbrief stonden twee portretten afgebeeld, die met financiele ondersteuning van de Stichting Fonds Bos door het museum in bruikleen konden worden verkregen. De heer R. Hilhorst wees ons op een fout in de bijschriften. De namen zijn verwisseld. “Hetmoetzijn: De persoon met cape en rijke bontafzetting (rechts) CornelisvanDuverden en de ander dus HenrickBoth (links).

Daar kan absoluut géén twijfel over bestaan, op basis van de familiewapens/kwartieren in de rechterbovenhoek van beide schilderijen”.

Waarvan akte.

 

Nieuwe leden

J. Bos Bankastraat 30 3818 CJ Amersfoort

Mw. C.W.M. Grolle Balistraat 20 3818 AK Amersfoort

S. Groot Billitonstraat 20 3818 CN Amersfoort

 

Overleden

M.Ph. van Velden

 

AGENDA(zie ook het programma van de NGV in deze nieuwsbrief)

 

Dinsdag27maart2012Algemene Ledenvergadering

Vrijdag27april2012 RCE 18.00 uur “Brongerslezing” door prof. dr. J.C. Kennedy

Dinsdag22mei2012 mw. C. Oldenburger, “Historische tuinen: Randenbroek en Nimmerdor”

 

De lezingen, die - tenzij anders vermeld - worden gehouden in Museum Flehite, en beginnen om 20.00 uur, zijn gratis toegankelijk voor leden van de OVF. Voor niet-leden bedraagt de toegangsprijs € 3,50.

 

Zaterdag16juni2012 ExcursienaarKoepelkerkRenswoudeenKasteelAmerongen

 

OVF-excursie naarKoepelkerkRenswoude(ontwerp:JacobvanCampen)enKasteelAmerongen.MeteenlezingdoorLucPanhuysen,auteurvanhetboekRampjaar1672.

 

DeOVF-excursieisalleenvoorOVF-leden.Dekostenbedragen 45,-perpersoon.Ukuntzichopgevendooreene-mailtesturennaarDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.(envermeldenofu65+bent,eenMuseumjaarkaarthebten/oflidbentvandeVerenigingRembrandt)enhetbedragdirectovertemakenopbankrekeningnr.3795666t.n.v.OudheidkundigeVerenigingFlehite(metvermeldingvan'Excursie').Metopgavevanredenen100%bedragterugstortingmogelijktot19mei,50%tot2juni,0%vanaf2juni.

 

Deexcursiegaatdoortussen40(minimum)en50(maximum)aanmeldingen.Afteradenindienuslechtloopt.

 

Voorlopig programma:

09.15 Vertrek per bus (Zonnehof)

10.00 Aankomst bij Koepelkerk Renswoude (ontwerp: Jacob van Campen)

11.30 Vertrek naar Amerongen

12.00 Aankomst bij Kasteel Amerongen. Lezing door Luc Panhuysen

12.30 Lunch

13.30 Bezoek kasteel / park / dorp op eigen gelegenheid

16.00 Vertrek naar Amersfoort

17.00 Aankomst Amersfoort

 

 

JUBILEUMAANBIEDING MATRIJS

Vanaf 1 maart biedt uitgeverij Matrijs het tweedelige “Bruit van d'Eem: geschiedenis van Amersfoort” tijdelijk aan voor de ongelofelijk lage prijs van €35,--. Er komen alleen verzendkosten van € 1,95 bij. Stuur een briefje naar Antwoordnummer 4121, 3500 VB Utrecht. Vermeld adres (geen postbus) en of u een machtiging afgeeft (met rekeningnr) of via acceptgiro wilt betalen. Ook kunt u uiteraard terecht bij de boekhandel.

Na 1 juli zal de uitgave weer € 89,95 kosten.

 

 

ABONNEES GEZOCHT VOOR GM2


GM2 is het tijdschrift met achtergronden, opinies en prikkelende artikelen over erfgoed en landschap in de provincie Utrecht: geschiedenis, geografie, monumenten en musea. Het tijdschrift komt tot stand door een samenwerking van diverse landschap- en erfgoedorganisaties. Tot nu toe konden wij het tijdschrift gratis aanbieden. Door de bezuinigingen zijn wij gedwongen nu de kosten in rekening te brengen. Wilt u op de hoogte blijven van landschap en erfgoed in de provincie Utrecht? Neem dan een abonnement op GM2. U betaalt hiervoor slechts € 12,50. Als er onvoldoende nieuwe abonnees komen verdwijnt GM2 voorgoed! Kijk hier voor meer informatie en om u aan te melden.

 

 

COLLECTIE FRANSEN IN MUSEUM FLEHITE

Bouten, Gestel, Van Heemskerck, Hussem, Kelder, Sluijters, Struycken, Saalborn, Valk, Wiegman e.v.a.

 

Museum Flehite stelt van 26 februari t/m 28 mei 2012 een deel van de omvangrijke collectie van verzamelaar Ger Fransen tentoon. De Collectie Fransen bestaat uit ongeveer 2500 kunstwerken.

 

Fransen richt zich voornamelijk op Nederlandse kunst uit de twintigste eeuw. Op dat gebied heeft hij een brede verzameling opgebouwd: van expressionistische tot constructivistische en van realistische tot abstracte schilderijen en werken op papier. In Museum Flehite is een selectie van ruim honderd werken te zien van bekende kunstenaars zoals Jan Sluijters, Leo Gestel, Jacoba van Heemskerck, Germ de Jong, Louis Saalborn, Toon Kelder, Willem Hussem, Hendrik Valk, Piet Wiegman en Herman Bieling en verrassende werken van minder bekende schilders zoals Jan Franken Pzn., Gérard Grassère, Albert Fiks en Theo Stiphout. Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie.

 

Ger Fransen (Oploo, 1944) kocht ruim dertig jaar geleden zijn eerste schilderij, een werk uit de Kroatische school van Hlebine. Al snel groeide zijn collectie en kwamen er werken van kunstenaars van de Bergense School bij. Die kocht hij onder meer van de markante kunsthandelaar Adriaan Venema, met wie hij goed bevriend raakte. In de jaren tachtig legde Fransen niet alleen de basis voor zijn collectie, maar verfijnde hij ook zijn smaak en vergaarde hij een schat aan kennis over de schilderkunst. Hij bezocht de ene na de andere tentoonstelling, legde een ware kunstbibliotheek aan

en sprak met kenners zoals Venema, kunsthandelaar Jan Juffermans en Lei Alberigs, destijds directeur van Museum Van Bommel Van Dam in Venlo. Kunst is inmiddels niet meer uit zijn leven weg te denken. Zijn collectie hangt en staat in zijn huis in Amsterdam, bij vrienden, in opslagruimtes en in verschillende Nederlandse musea.

 

VrijBeelden

In de tweede helft van de jaren tachtig kwam de focus van de verzamelaar steeds meer te liggen op de abstracte kunst. Omslagpunt was de aanschaf van een abstracte tekening van Toon Kelder. Fransen ervoer in dat werk een spanning die hij niet kende en werd nieuwsgierig naar ander abstract werk: “Ik was verder gekomen in het kijken. Waar ik eerder weinig gevoel had bij abstracte kunst, werd ik er ineens door geraakt. Als ik nu bijvoorbeeld kijk naar werk van leden van De Stijl, dan kan ik dat nog steeds als hoogst opwindend ervaren”. Fransen bezit werk van de constructivist Lajos d’Ebneth en van kunstenaars zoals Willem Hussem, André van der Vossen, Willy Boers, Juul Neumann en Wim Sinemus, die zich halverwege de twintigste eeuw aansloten bij de kunstenaarsbewegingen VrijBeelden en Creatie.

 

Verzamelenopgevoel

De meest recente aankoop van Ger Fransen is een liggend naakt van Toon Kelder. Een klassiek werk in het oeuvre van de schilder, in tegenstelling tot de abstracte tekening van Kelder die Fransen vele jaren eerder aankocht. Fransen heeft nooit volgens een plan verzameld. Na de periode waarin hij meer gericht was op abstracte kunst, is hij inmiddels ‘breder’ gaan aankopen. Hij laat zich niet beperken door scholen of stromingen, maar maakt zijn keuzes op basis van een sterk ontwikkelde intuïtie en gevoel voor schoonheid. Een van Fransens favoriete werken is een pastel van Leo Gestel: een kubistisch landschap op Mallorca. Het werk brengt de verzamelaar in vervoering. “Als ik één werk mee mag nemen naar een onbewoond eiland, dan is het die Gestel”, aldus Fransen. Met vergelijkbaar enthousiasme kan hij de constructivistische tekeningen van Lajos d’ Ebneth of een expressionistisch landschap van Piet Wiegman uit zijn collectie beschrijven.

 

CollectieFranseninMuseumFlehite

Ger Fransen wordt regelmatig gevraagd werk uit zijn collectie voor tentoonstellingen ter beschikking te stellen. Zo heeft hij bruiklenen verleend aan het Haags Gemeentemuseum, de Kunsthal in Rotterdam, Singer Laren, Groninger Museum, het Centraal Museum en Rijksmuseum Twente. Dat juist Museum Flehite een uitgebreide selectie van de Collectie Fransen laat zien is niet zo vreemd. Het sluit aan bij het beleid van het museum om met enige regelmatig werk uit privécollecties te tonen. Zo waren er eerder tentoonstellingen van de collectie van het verzamelaars echtpaar Kamerbeek (JongkindtotVanderLeck) en van Amersfoorts oud-burgemeester Van Vliet.

 

Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie over de Collectie Fransen, geschreven door Onno Maurer, hoofd en conservator van Museum Flehite (uitgegeven in eigen beheer, 96 pagina’s, 100 kleurenafbeeldingen, € 14,90).

 

 

SYMPOSIUM GEBOORTEDAG PIET MONDRIAAN

Op 7 maart, de geboortedag van Piet Mondriaan, vindt in het Mondriaanhuis een symposium plaats over Mondriaan, met lezingen door Léon Hanssen (biograaf Mondriaan), Loek Grootjans (kunstenaar), studenten Kunstgeschiedenis en enkele faits divers.

 

 

Programma

17.00 – 18.00 uur: Inloop, hapjes en drankjes

18.00 – 18.15 uur: Welkom en Opening

18.15 – 18.45 uur: Lezing VanBachtotBoogieWoogie door dr. Léon Hanssen (cultuurhistoricus schrijver en biograaf Mondriaan).

18.45 – 19.15 uur: Twee studenten van de Universiteit Utrecht lichten hun onderzoek toe: Marjory Degen: Mondriaankleurgebruiktussen1916-1920

Mark van Gend: IndewoordenvanDeStijl

19.15 – 19.45 uur: Koffie, thee en verjaardagstaart.

19.45 – 20.15 uur: Lezing Hetwakendoog door Loek Grootjans (beeldend kunstenaar en filosoof) over de betekenis en inspiratie die het werk en leven van Mondriaan vormen voor zijn kunstenaarschap en kunst.

20.15 – 20.30 uur: Onafhankelijk onderzoekster drs. Katjuscha Otte (kunsthistoricus) over haar studie naar werk en leven van Agatha Zethraeus, levenslange vriendin van Mondriaan.

20.30 - 20.45 uur: Lezing Alleenhetgevoeltotuiting door dr. Alied Ottevanger (hoofd Mondriaanhuis).

20.45 – 21.00 uur: Gelegenheid voor vragen.

21.00 – 22.00 uur: Afsluiting van het Symposium met een glas en toast op Mondriaan en gratis bezoek aan de tentoonstellingen Evolutie en WeiSlootKoe.

 

 

 

SpeciaalconcertGOVMagdiëlmetKoninklijks-HertogenboschMannenkoor

Op zaterdag 10 maart a.s. geeft de Gereformeerde Oratorium Vereniging Magdiël o.l.v. Arno van Wijk een heel bijzonder concert in Amersfoort. Op het programma staan twee iconen uit de muziekgeschiedenis, namelijk de Messa di Gloria van Puccini en de Messe Solennelle (‘Caecilia-mis’) van Charles Gounod. Prachtige muziek die wordt uitgevoerd samen met solisten en met het Koninklijk ’s Hertogenbosch Mannenkoor. Dat geeft een heel speciale koorklank die dit concert een extra dimensie geeft, passend bij de inhoud, variërend van een grootse lofprijzing op God in het Gloria tot een verstild Agnus Dei, Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt.

 

Een mooie gelegenheid om dit mee te maken als voorbereiding op weg naar Goede Vrijdag en Pasen.

 

 

Het concert vindt plaats in de onlangs gerestaureerde St. Ansfriduskerk, Jacob Catslaan 28 (achter Ziekenhuis De Lichtenberg) en begint om 20.00 uur. Kerk open vanaf 19.30 uur.

Kaarten à € 22,50 in de voorverkoop (tot 8 maart a.s.) zijn verkrijgbaar via www.magdiel.nl. Kaarten aan de zaal kosten € 25.00.

Op 17 maart wordt dit concert herhaald in de Grote (Hervormde) Kerk in ’s-Hertogenbosch. Aanvang 20.00 uur.

U wordt van harte uitgenodigd dit concert bij te wonen en te genieten van deze sfeervolle muziek!

 

 

NGVWERKGROEPLEZINGENENACTIVITEITEN

 

Afdelingsbijeenkomstenenbelangrijkedata:

Alle bijeenkomsten, tenzij anders vermeld, vinden plaats in zaal8vanhetKerkelijkCentrumDeBrug,Schuilenburgerweg2,3816TBAmersfoort.

Alle middagbijeenkomsten beginnen om 14.00 uur en de avondbijeenkomsten beginnen steeds om 20.00 uur. De zaal is ’s middags open vanaf 13.00 uur en ’s avonds vanaf 19.00 uur zodat u in de gelegenheid bent om met de leden van het bestuur of andere aanwezigen van gedachten te wisselen onder het genot van een kopje koffie of thee. De gebruikte consumpties zijn voor eigen rekening. Recht tegenover de entree kunt u zelf de consumpties bestellen. De PR medewerker(s) van onze afdeling verzorgen een informatietafel. Al onze bijeenkomsten zijn voor iedereen, leden van de NGV en belangstellenden, vrij toegankelijk.

 

Op dinsdagavond6maart2012 spreekt dhr. Paul Abels over een speurtocht naar een zestiende-eeuwse charmeur en charlatan.

Hetwaseenspontaneingeving,dienietzondergevolgenzoublijven.TerwijlhijmetzijnautotussenHeerenveenenLeeuwardenoverdesnelwegraasde,zagPaulAbelsindeverteeenrankekerktorendiealseenopgestokenvingeromzijnaandachtsmeekte.Hetwasde toren van Oldeboornof,zoalsdeANWB-bordendwingendteverstaangeven,Aldeboarn.Onwillekeurigdwaaldenzijngedachtenopdatmomentafnaareenmerkwaardigepersoonmeteenalevenmerkwaardigenaam,PiboOvittiusAbbema.Overdezeman,diehijaljarenlangmeteenzekereregelmaatindearchieventegenkwam,werdimmersbeweerddathijvanhierafkomstigzouzijn.Hunontmoetingenwarendoorgaansvluchtig.Zespeeldenzichafviaoudenvergeeldpapier,wantnietminderdanviereeuwenscheiddenhen.Hoevakerzijelkaaropdezewijzeontmoetten,destemeerraakteAbelsindebanvandezeevenfascinerendealsraadselachtigezestiende-eeuwer.Zouernogietsinhetdorpzijndataanhemofzijnfamilieherinnerde?Eenstraatnaam,eenboerderijofmisschieneengrafsteenindeoudekerk?Eenonbedwingbarenieuwsgierigheidmaaktezichvanhemmeesterenvoorhijerzelferginhadwerddeafslaggenomenomterplaatseveldonderzoektedoen.

IndeDoelhôftsjerkezoalsdestenenvingermetaanbouwbleektehetentrofAbelsvervolgenstotzijngroteverrassingenkelekleinetegeltjesvanaardewerkaanindezuidwandvandekerk.Tegendehagelwitteachtergrondvandekalkmuursprongeen familiewapen in volle kleurenprachthemtegemoet.HetbetrofdeheraldischemanifestatievandeAbbemas,omringddoorenkelekleinerefamiliewapensvanvoorouderlijkegeslachten.Daaronderwasineenblokletterachtigschrifteenteksttelezen.

ToenAbelsevenlaterinhettegenoverdekerkgelegencafézatbijtekomenvanhetonverwachteresultaatvanzijnontdekkingsreis,zatzijnhoofdvolvragen.WasPibodanzobelangrijkdatdeAldeboarnstershetwaardhebbengevondendeherinneringaanhemlevendtehouden?Wiewasverantwoordelijkvoorditgedenktekeninfaienceenwaaromwerdhetvervaardigd?Uithetgeenhijtotdantoeindearchievenhadkunnenvindenkwamnietbepaaldeenbeeldvanhemnaarvorendateendergelijkeerbetoonzourechtvaardigen.Zoueenuitgebreideronderzoekmisschieneenanderlichtophemkunnenwerpen?Tegelijkbeseftehijzichdathetnieteenvoudigzouzijnmeerinformatieoverhemtevinden,wantzestiende-eeuwsebronnenzijndoorgaanslacuneusenweinigtoegankelijk.DieochtendnamhijnietteminhetbesluitdegangenvanPiboOvittiussystematischnategaan,metalsdoelzijncompletelevensverhaaluitdeduisternisvanhetverledenoptediepen.

UiteindelijkzouhetonderzoekvanAbels25jaarinbeslagnemen.HetwerdeenontdekkingsreisdoordearchievenvanbijnaallegewestenenhetDuitsegrensgebied.Inzijnlezingzalhijumeenemenopzijntochtdoordearchieven.Dezetochtresulteerdeuiteindelijkindereconstructievaneenbijzonderlevensverhaalvaneenmedicus,pastoorendominee,dievoortdurendopdevluchtwasvoorzijneigenverleden.Aandehandvanditverhaalzalookinzichtgebodenwordenindebekendemaarvooralookonbekende-mogelijkhedendiedearchievenbiedenomzonbijzonderepersonen-offamiliegeschiedenisoptediepenenvastteleggenvoorhetnageslacht.

 

Op dinsdagavond17april2012 gaat de heer Dirk Steenbeek in op de ontwikkeling van geografische informatiesystemen bij erfgoedinstellingen in het algemeen en bij Archief Eemland in het bijzonder (HISGIS en Amersfoort op de kaart).

Op donderdagavond10mei2012 spreekt dhr. Robert Philippo over valkuilen en zegeningen van DNA-onderzoek als hulpmiddel bij familieonderzoek.

Op zaterdag21april2012 is de Algemene Vergadering van de NGV in Utrecht.

Op dinsdagavond18september,donderdagavond18oktober,dinsdagavond13november en donderdagavond13december2012 zijn er afdelingsbijeenkomsten.

Van 24totenmet28september2012 is er een internationaal genealogisch en heraldisch congres in Maastricht. Met op woensdag 26 september 2012, tussen 13.00 uur en 21.00 uur op verschillende locaties in Maastricht (maar hoofdzakelijk in het Regionaal Historisch Centrum) een grootschalige genealogische publieksmanifestatie, onder de naam Famillement. Het Famillement komt dit jaar in de plaats van de landelijke Genealogische Dag en is een gezamenlijk initiatief van CBG en NGV. Het Famillement is gratis toegankelijk. Nadere informatie kunt u vinden op www.congress2012.info.

 

 

HISTORISCHCAFE

 

U bent op donderdag 8 maart 2012 vanaf 17.00 uur weer van harte welkom op het Historisch Café van Archief Eemland en partners. Het Historisch Café vindt op deze datum plaats in het Stadscafé, Stadhuisplein 7 in Amersfoort.

 

Het woord is deze keer aan de Oudheidkundige Vereniging Flehite. Albert Boersma hoopt iets te vertellen over de enerverende zoektocht en de verwerving van het schilderij van Thomas Jansz. van Veenendaell voorstellende het "Portret van Willem van Hoorn (1676), eerste clerc ter secretari" (de stadssecretaris) en later bij het opmaken van zijn testament mede-notaris genoemd.

 

Zoals altijd zal er tijdens dit café gelegenheid zijn om anderen met historische belangstelling te ontmoeten. U kunt gerust iemand die zich op vrijwillige basis dan wel vakmatig bezig houdt met de geschiedenis van Amersfoort en omgeving meebrengen.